De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) voert een verplicht toelatingsstelsel in met toelating door de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) voor elke onderneming die werknemers uitleent aan andere bedrijven. De ondernemingen die zijn toegelaten worden opgenomen in een openbaar register. Niet alleen uitzendbureaus krijgen hiermee te maken krijgen, maar ook detacheerders, payrollbedrijven en bedrijven die incidenteel personeel uitlenen vallen onder het toelatingsstelsel. De wet zondert intra-concerndetachering uit, evenals collegiaal uitlenen waarbij werknemers (flexpools) tegen loonkosten aan een ander bedrijf in dezelfde sector ter beschikking worden gesteld, zoals in de zorg of het onderwijs.
Tijdpad van inwerkingtreding
De Wtta treedt op 1 januari 2027 in werking. Het jaar 2027 is een overgangsjaar. Vanaf 1 mei tot 30 juni 2027 kunnen uitleners de verplichte toelating aanvragen. De NAU begint vanaf 1 juli 2027 met het beoordelingen van ondernemingen voor het openbaar register.
Vanaf 1 januari 2028 gaat de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven op de toelatingsplicht met boetes. Ondernemingen zonder toelating mogen dan geen arbeidskrachten meer uitlenen, en inleners mogen niet meer met hen samenwerken. Tot die tijd ligt de nadruk op voorlichting.
Overgangsregeling voor bestaande uitleners
Voor deze wet geldt een overgangsregeling. De overgangsregeling is bedoeld voor bestaande uitleners, zodat zij werknemers mogen blijven uitlenen terwijl de NAU de aanvraag voor toelating of ontheffing beoordeelt. Dat geldt ook als de NAU op 1 januari 2028 nog geen besluit heeft genomen over de aanvraag. Voor uitleners met een SNA-keurmerk geldt een versoepelde regeling. Uitleners die van de overgangsregeling gebruik van willen maken, kunnen zich van 1 november tot en met 31 december 2026 aanmelden. Vervolgens dienen ze de aanvraag voor de toelating in tussen 1 mei tot en 30 juni 2027.
Voorwaarden voor toelating
Toelating wordt niet zomaar verleend. Om te worden toegelaten moet een uitlener voldoen aan eisen op het gebied van:
- Correcte loonbetaling;
- Naleving arbeidswetgeving;
- Juiste administratie en registratie;
- Betrouwbaarheid bestuurders.
Om aan te kunnen tonen dat een uitlener aan bovenstaande vereisten voldoet, moeten onder andere verschillende documenten worden aangeleverd zoals een Verklaring Omtrent het Gedrag en een geldig Wtta-inspectierapport. Daarnaast moet een waarborgsom van EUR 100.000 worden gestort. Inspectie-instellingen controleren periodiek of een onderneming blijft voldoen, terwijl de NAU toezicht houdt op het stelsel. Het gaat dus om voortdurende naleving, niet om een eenmalige toets.
Beperkte ruimte voor ontheffing
Voor de meeste uitleners is een ontheffing geen reëel alternatief. Uitzendbureaus en payrollbedrijvenzijn hiervan uitgesloten, omdat zij door de aard van hun bedrijfsactiviteiten niet in aanmerking komen voor deze mogelijkheid. Voor andere uitleners is een ontheffing alleen weggelegd voor bedrijven waarbij de vergoedingen voor terbeschikkingstelling minder dan tien procent van de totale loonsom uitmaken, waarbij dat bedrag niet boven de EUR 5 miljoen uitkomt, en die minstens twaalf maanden loon hebben uitbetaald. Voor detacheerders en andere partijen waarvoor uitlenen een substantieel deel van de omzet vormt, valt deze route in de praktijk meestal ook af, omdat zij niet aan deze percentagevoorwaarden voldoen.
Verplichtingen voor inleners
De verandering raakt niet alleen de uitleenkant. Vanaf 1 januari 2028 mogen inleners uitsluitend nog zaken doen met uitleners die zijn toegelaten, een ontheffing hebben, of onder het overgangsrecht vallen. Vanaf 1 juli 2027 kunnen ze dat controleren in het openbare register. Daarnaast krijgen ze een eigen administratieplicht. Uiterlijk op de dag dat de terbeschikkingstelling begint, moet de inlener vastleggen welke kwalificatie de uitlener heeft en via welke uitlener personeel wordt ingezet.
Conclusie
Vanaf 1 januari 2028 gaat de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven op de Wtta, zodat bedrijven die niet toegelaten zijn, geen ontheffing hebben, of niet onder het overgangsrecht vallen geen arbeidskrachten meer mogen uitlenen. Het is daarom verstandig om tijdig in actie te komen. Vragen over dit onderwerp? Neem dan contact met ons op!
