December is traditiegetrouw de periode van het kerstdiner, eindejaarsborrels
en andere bedrijfsuitjes. Voor veel werkgevers is dit een jaarlijks terugkerend moment om werknemers te bedanken. Vaak wordt minder gedacht aan de juridische risico’s die bij dergelijke activiteiten komen kijken. Deze kunnen onder werkgeversaansprakelijkheid vallen. Dit betekent dat een werkgever soms verantwoordelijk kan zijn voor schade die werknemers tijdens de georganiseerde activiteiten oplopen. Het is daarom belangrijk dat de werkgever nadenkt over zijn zorgplicht en de te nemen maatregelen.
Werkgeversaansprakelijkheid
Artikel 7:658 BW vormt het uitgangspunt voor werkgeversaansprakelijkheid. Dit artikel verplicht de werkgever om alle maatregelen te treffen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat werknemers schade oplopen tijdens het werk. De rechtspraak vult dit begrip ruim in. Het gaat niet alleen om de klassieke werkplek, maar ook om activiteiten die in voldoende verband staan met het werk.
Zodra de werknemer aannemelijk maakt dat de schade tijdens zo’n activiteit is ontstaan, rust op de werkgever een zware bewijslast. Hij moet aantonen dat hij zijn zorgplicht volledig is nagekomen of dat sprake was van opzet of bewuste roekeloosheid door de werknemer.
Naast artikel 7:658 BW kan een werknemer een beroep doen op artikel 7:611 BW. Dit artikel stelt een norm van goed werkgeverschap vast. Het biedt een aanvullend kader wanneer schade ontstaat in situaties die niet strikt binnen artikel 7:658 BW vallen. Werknemers mogen erop vertrouwen dat de werkgever ook buiten de reguliere werkzaamheden zorgvuldig handelt. Schade die buiten werktijd ontstaat, kan via deze route dus ook voor rekening van de werkgever komen. Dit geldt vooral wanneer de werkgever de activiteit heeft geïnitieerd en werknemers een (sociale) verplichting voelden om aanwezig te zijn.
Aansprakelijk voor schade opgelopen op een bedrijfsuitje?
De vraag of een werkgever aansprakelijk is voor schade ontstaan tijdens een bedrijfsuitje hangt af van het bestaan van een voldoende nauw verband tussen het uitje en de werkzaamheden. De rechter kijkt naar alle omstandigheden van het geval. Relevante omstandigheden zijn bijvoorbeeld:
- Is de activiteit bedoeld voor ‘collegiale binding’;
- Wordt deelname aan de activiteit in de praktijk als een (sociale) verplichting ervaren;
- Vindt de activiteit onder werktijd of aansluitend daarop plaats;
- Wordt de activiteit door de werkgever gefinancierd en georganiseerd.
- De locatie van het bedrijfsuitje speelt hierbij geen rol: de werkgever kan ook aansprakelijk zijn voor schade die wordt geleden op een externe locatie.
Bijzonder risico op schade
De Hoge Raad benadrukt dat een werkgever bij een activiteit met bijzonder risico maatregelen moet nemen om schade te voorkomen. Een voorbeeld is een rollerskateles. De werkgever werd aansprakelijk gehouden voor letsel van een werknemer tijdens deze les. De les werd niet gezien als een activiteit die een goed werkgever zonder veiligheidsmaatregelen mag aanbieden.
Kerst- en nieuwjaarsborrels
Ook bij bedrijfsfeestjes zoals kerst- of nieuwjaarsborrels is oplettendheid geboden. Vaak wordt hier alcohol geschonken. De werkgever blijft verantwoordelijk om toezicht te houden en redelijke maatregelen te nemen om ongelukken en schade te voorkomen.
Praktische tips voor werkgevers
Bij activiteiten met verhoogd risico, zoals een rit op elektrische steps, een tocht met een speedboot of een activiteit op een terrein met obstakels, moet de werkgever vooraf beoordelen welke gevaren kunnen ontstaan. Hij moet ook bepalen welke maatregelen nodig zijn om risico’s te beperken. Leg deze beoordeling en de maatregelen zorgvuldig vast. Denk aan instructies aan deelnemers, waarschuwingen voor specifieke risico’s, controle van de route of locatie, en gebruik van beschermende kleding of andere veiligheidsmiddelen.
Bij bedrijfsfeestjes zoals een kerst- of nieuwjaarsborrel doet een werkgever er verstandig aan een helder alcoholbeleid te hanteren, vooral bij grotere feesten. Overweeg de inzet van begeleiding of beveiliging en zorg dat medewerkers na afloop veilig thuis kunnen komen, bijvoorbeeld door vervoer te regelen.
Tot slot is het van belang dat deelname aan een uitje of feest duidelijk vrijwillig is. Registreer wie zich aanmeldt zodat later kan worden aangetoond dat werknemers daadwerkelijk konden afzien van deelname.
Heb je vragen over werkgeversaansprakelijkheid? Neem dan gerust contact met ons op!
